2014

13 september 2014 t/m 8 februari 2015

Alles vlucht naar Roosendaal. Dagboek uit de Eerste Wereldoorlog


‘Wat ervan terecht moet komen, ik weet het niet! Duizenden, ik lieg niet, duizenden vluchtelingen van Antwerpen en omgeving komen met treinen, wagens en te voet Roosendaal binnen. Rijk en arm, alles vlucht naar Nederland.’ Roosendaler Jacobus van der Veken, eigenaar van een behangwinkel op de Markt, ziet duizenden Belgen vluchten voor de Eerste Wereldoorlog en houdt nauwgezet een dagboek bij. In Museum Tongerlohuys kunt u vanaf vrijdag 12 september de tentoonstelling ‘Alles vlucht naar Roosendaal. Dagboek uit de Eerste Wereldoorlog’ bekijken. Een blik op het Roosendaal in de oorlogsdagen door de ogen van de destijds 48-jarige Van der Veken.

 

Vluchtende Duitsers, de inkwartiering van soldaten, de komst van duizenden Belgische vluchtelingen en de angst en onzekerheid: de anti-Duits gezinde Van der Veken beschrijft de gebeurtenissen van dag tot dag. Zijn handgeschreven dagboeken, later ook uitgegeven, worden in het Roosendaalse gemeentearchief bewaard.

 

Huis en haard
Nederland blijft neutraal tijdens de Eerste Wereldoorlog, maar België niet. Begin oktober 1914 ligt Antwerpen onder vuur, reden voor tienduizenden mensen om huis en haard te verlaten. Een vloedgolf van vluchtelingen trekt de grens over. Roosendaal, dat op dat moment 18.000 zielen telt, krijgt te maken met duizenden ontheemde mensen. Kruiwagens, duwkarren, fietsen, de benenwagen, de trein, alles wordt gebruikt om de vluchtelingen en hun bezittingen te vervoeren. Het inwonertal van Roosendaal verdubbelt in een klap. In allerijl worden de vluchtelingen ondergebracht in kerken, scholen, kloosters en ziekenhuis Charitas. Elk Roosendaals gezin neemt wel een paar vluchtelingen op. In de oude suikerraffinaderij Java aan de Havendijk wordt een groot vluchtelingencentrum ingericht. Na vijf tot zes dagen trekken de vluchtelingen verder naar andere plaatsen in Nederland. Na 17 oktober, als het Antwerpse gemeentebestuur de vluchtelingen een veilige terugkeer belooft, rijden de eerste treinen terug. In februari 1915 verblijven er echter nog meer dan drieduizend Belgen in Roosendaal. Een aantal van hen blijft voorgoed en wordt opgenomen in het maatschappelijke leven.

 

Meer informatie
De tentoonstelling belicht niet alleen de vluchtelingen, maar ook de aanleiding tot de Eerste Wereldoorlog, de mobilisatie en grensbewaking. smokkel, spionage, distributie en de oprichting van het Rode Kruis. U kunt ook een replica van de dodendraad bekijken. Foto’s, filmbeelden, archiefstukken, kranten  en voorwerpen geven een uniek beeld van Roosendaal en de dorpen in bange oorlogsdagen. ‘Alles vlucht naar Roosendaal’ is te zien vanaf vrijdag 12 september 2014 t/m zondag 8 februari 2015 in Museum Tongerlohuys, Molenstraat 2 te Roosendaal. Het museum is geopend van dinsdag t/m zondag van 14 tot 17 uur. Rondom deze tentoonstelling worden allerlei activiteiten georganiseerd, zoals een filmvertoning, workshop, modeshow en lezingen. Kijkt u voor meer informatie en een actueel overzicht in onze agenda.

 

 

5 juli t/m 31 augustus 2014

Ik ♥ wielrennen


De wielersport is ongekend populair in West-Brabant. Deze streek bracht tal van wielerhelden voort. Helden als Marijn Valentijn, Rini Wagtmans en Jef van de Vijver. Echte bikkels, die over keien en zandpaden op slecht materiaal honderden kilometers aflegden. En na de zege weer huiswaarts keerden, op de fiets! In Museum Tongerlohuys is van 5 juli t/m 31 augustus de tentoonstelling I ♥ wielrennen te zien. Hier kunt u een parcours langs de geschiedenis van de wielersport afleggen.

 

Eigenlijk fietsen we nog niet eens zo lang. De fiets maakte pas aan het eind van de negentiende eeuw zijn entree in Noord-Brabant. Hoewel in eerste instantie alleen de ‘betere standen’ zich een fiets konden veroorloven, was nog geen vijftien jaar later het hek van de dam. Reclamecampagnes, wedstrijden en recordpogingen waren aan de orde van de dag. Er heerste die dagen een heuse wielergekte. Er werden wielerclubs opgericht en tot verrassing van velen waagden zelfs de dames zich op de fiets. Enkele decennia later trokken wielerbaantjes en rondes een groot publiek. De Rondes van Roosendaal en Wouw zijn nog steeds legendarisch.
Waarom het wielervirus juist hier zo kon toeslaan? Talloze voorwerpen, krantenartikelen, foto’s en films maken dat duidelijk. Naast de geschiedenis van de wielersport en kampioenen uit het verleden, is er ook aandacht voor eigentijdse koersen als de Jeugdronde, de Hel van de Pin en de Draai van de Kaai. En natuurlijk mag u zelf ook een sprintje trekken of u laten kussen door de miss van de Jeugdronde.

Extra
Als extra onderdelen van de tentoonstelling kunt u het werk van Thea Tolsma en Petra Huijsmans bekijken. Thea Tolsma, wiens werk is opgenomen in diverse musea in binnen- en buitenland, maakt handgeknipte colliers van rubber binnenbanden. Rubber als materiaal en de band als vorm zijn voor haar even belangrijk. Petra Huijsmans is gespecialiseerd in de sportfotografie. Vanuit haar passie voor het wielrennen brengt ze de inspanning, de emotie en het afzien in beeld. Zoals ze het zelf omschrijft Effort Highlights. In het museum kunt u haar serie foto’s van beroemde wielrenners bekijken. 
 

 

 

30 maart t/m 22 juni 2014

Schone Kunst uit Vlaanderen, uit de collectie van de Nationale Bank van België

Is het de eeuwige taalstrijd waardoor Vlaamse schilderkunst iets poëtisch heeft? Of is het de Vlaamse volksaard die zorgt voor die specifieke dromerigheid? Vanaf 30 maart kunt u in Museum Tongerlohuys een tentoonstelling van absolute topkwaliteit bekijken. Met de schilderijen van negentien nationaal en internationaal befaamde Vlaamse kunstenaars als Raoul De Keyser, Jan Fabre en Hans Op de Beeck. Recente werken, heel verschillend, maar bij elk schilderij voel je de intimiteit bijna van het doek afspatten.

 

In 2014 richt Museum Tongerlohuys de blik zuidwaarts, richting Vlaanderen, met in de zomer een tentoonstelling over wielrennen en in het najaar aandacht voor de Eerste Wereldoorlog. Dit voorjaar brengt het museum een ode aan de Vlaamse schilderkunst. De Nationale Bank van België was bereid 25 werken uit haar bedrijfscollectie in bruikleen af te staan aan het Tongerlohuys. De bank steunt sinds 1972 Belgische kunstenaars door de aankoop van kunstwerken. De verzameling telt intussen ruim 1850 werken. De instelling streeft naar een collectie die een representatief beeld geeft van de voornaamste hedendaagse kunststromingen.U kunt schilderkunst bekijken die zeer divers van aard is, zowel abstract als figuratief. Van de elementaire geometrische figuren van Dan Van Severen en de krijtlijnen van het voetbalveld van Raoul De Keyser tot de realistische kermiswerken van Marcel Maeyer. Gery DeSmet exposeerde al eerder in het Tongerlohuys. Verder ziet u werken van Sofie Muller, Roger Raveel, Pjeroo Roobjee met het grote Op Verkenning en Nele Tas met een van haar van-boven-af-portretten. Ook van Patrick Van Caeckenbergh hangt een sprookjesachtig werk met zonderlinge figuren.

 

Foto: Roger Raveel, Een landschap beschrijven te Valréas, 1982

 

10 november 2013 t/m 23 maart 2014

Suikergoed


Zijn Roosendalers zoetekauwen? Rond 1900 telde Roosendaal maar liefst drie suikerfabrieken en meer dan dertig bakkers. Bedrijven als Red Band, Liga, Van Gilse en Lonka zijn onlosmakelijk verbonden met de stad. Vanaf 10 november kunt u in Museum Tongerlohuys de tentoonstelling Suikergoed bekijken, die geheel in het teken van de zoete, verslavende lekkernij staat.

 

Suikergoed laat zien hoe belangrijk de suikerindustrie en de suikerverwerkende bedrijvigheid voor de ontwikkeling van Roosendaal was. Van suikerbiet tot suikerklontje, u ziet hoe suiker uit suikerbieten gewonnen wordt en tot welke producten dit leidt. Verder ‘spreekt’ u arbeiders uit de suikerfabriek uit de negentiende eeuw. Zij vertellen over hun arbeidsomstandigheden. Uniek filmmateriaal toont de suikerindustrie vroeger en nu.

 

De Van Hasseltzaal is gewijd aan de Roosendaalse (banket)bakkers. Hier kunt u zien hoe ze suikerwerk, taarten en figuren van chocolade maakten. Suiker was ook thuis gewild en werd bewaard in suikerpotten. In de salon vindt u recepten uit grootmoeders tijd. Wie weet kent u sommige gerechten nog. In de proefhoek kunt u het verschil tussen echte suiker, zoetstof en het zoetmiddel stevia proeven. En wat is lekkerder, zoete of zoute drop? Na al dat zoet is een bezoek aan de tandarts onvermijdelijk. Gelukkig doet dat bij ons geen pijn!

 

De tentoonstelling Suikergoed is van 10 november 2013 tot en met 23 maart 2014 te zien. Rondom deze tentoonstelling worden tal van activiteiten op stapel gezet. Zo zijn er workshops voor kinderen en volwassenen.

 

De tentoonstelling maakt deel uit van het West-Brabantse project Suikergoed van de archiefdiensten in Roosendaal, Bergen op Zoom en Oudenbosch, Museum Tongerlohuys, Het Markiezenhof, het Nationaal Vlasserij- en Suikermuseum, de Ghulden Roos, de Oranjeboom, Stichting Brabants Industrieel Erfgoed en heemkundekringen in Breda, Oudenbosch, Oud-Gastel, Roosendaal, Stampersgat, Standdaarbuiten, Steenbergen en Zevenbergen.

Foto boven: Suikerfabriek De Ram aan de Oostelijke Havendijk, 1904.
Foto onder: Het lossen van de suikerbieten, 1938. (Foto: Persbureau Het Zuiden)

Tongerlohuys
Kerkstraat 1
4701 HT Roosendaal
T 0165-555 555
E info@tongerlohuys.nl
Facebook Youtube Twitter Pinterest

Deze pagina

Lettergrootte